Boru, sıvı, gaz veya katı maddelerin taşınması ya da yapısal amaçlarla kullanılan içi boş, silindirik bir endüstriyel elemandır. Çelik borular; yüksek basınç dayanımı, boyutsal hassasiyet ve uzun ömürleri nedeniyle otomotiv, hidrolik, makine ve savunma sanayinin vazgeçilmez hammaddesidir.
Dikişsiz boru, katı çelik kütüğün delme ve haddeleme yöntemiyle işlenmesiyle üretilir. Kaynak izi veya birleşim noktası olmadığından iç yapı homojendir. Yüksek basınç ve dinamik yüklere karşı üstün direnç gösterir; hidrolik silindir, amortisör gövdesi ve namlu gibi kritik uygulamalarda tercih edilir.
Dikişli boru, şerit çeliğin (sac) kaynak yöntemiyle birleştirilmesiyle elde edilir. ERW (elektrik direnç kaynağı) veya HFI yöntemiyle üretilen dikişli borular maliyet avantajı sunar ve büyük çaplı uygulamalarda yaygın olarak kullanılır.
DIN 2391 ve EN 10305 kapsamındaki hassas borular başta St 37-4, St 45 ve St 52 (E235, E275, E355) karbon çeliği kalitelerinde üretilir. Savunma sanayii uygulamaları için 42CrMo4 (4140) alaşımlı çelik, yüksek mekanik dayanım gerektiren namlu ve hidrolik piston uygulamalarında kullanılır.
Hassas çelik borular; otomotiv amortisörleri, direksiyon sistemleri, hidrolik silindirler, pnömatik devreler, iş makinesi bom ve krikoları, tarım makineleri şanzımanları ile savunma sanayi namlu sistemlerinde kullanılmaktadır.
Endüstriyel kullanımda 'boru' genellikle dış çap ve et kalınlığı esasına (DIN/EN standartları) göre; 'tüp' ise iç çap esasına göre tanımlanır. Hassas çelik borularda hem dış çap hem de et kalınlığı tolerans sınıfı siparişin parçasıdır.
Boru mm cinsinden nasıl ölçülür?
Hassas çelik borular dış çap (D) ve et kalınlığı (t) ile tanımlanır. Örneğin 30×3 ifadesi, dış çapı 30 mm ve et kalınlığı 3 mm olan boruyu belirtir. İç çap = D – 2t formülüyle hesaplanır.
Ticari boy kaç metredir?
DIN 2391 kapsamındaki hassas çelik borular genellikle 6 m ticari boyda teslim edilir. İstek üzerine belirli boy aralıklarında da kesilebilir.
Dikişsiz boru her zaman daha mı iyidir?
Dikişsiz boru yüksek basınç ve dinamik yük uygulamaları için daha güvenlidir; ancak dikişli boru daha uygun maliyetle düşük ve orta basınç uygulamalarına hizmet eder. Uygulama gereksinimleri doğrultusunda doğru tip seçilmelidir.
